Harm Reduction Netwerk Update

Trainingen over NPS in Penitentiaire Inrichtingen

Het Harm Reduction Netwerk verzorgt in opdracht van het opleidingsinstituut van de
Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) trainingen over nieuwe psychoactieve stoffen (NPS),
in het bijzonder synthetische cannabinoïden en opioïden. De trainingen richten zich op medewerkers in PI’s. Hoewel cijfers over drugsgebruik in Nederlandse gevangenissen ontbreken, signaleren medewerkers dat gebruik van synthetische cannabinoïde Spice
en andere nieuwe middelen tot zorgelijke situaties leiden. Meer kennis over de omgang hiermee wordt als essentieel gezien om veiligheid te blijven waarborgen. Het HRN zal de komende jaren meer aandacht gaan besteden aan drugsgebruik en harm reduction in de detentiesetting. Voor meer informatie over de trainingen en dit onderwerp kan gemaild worden naar Daan van der Gouwe, projectleider van het Harm Reduction Netwerk.

Blog 'In de cel naar herstel?'

HRN-medewerker dr. Thomas Martinelli schreef samen met dr. Anna Goldberg (RUG & VU) een 'Recht & Samenleving'-blog voor de Rijksuniversiteit Groningen. Het stuk gaat in op de noodzaak van betere hulpverlening aan mensen in detentie die (problematisch) drugs gebruiken. Ook wordt gereflecteerd op de beperkingen van het 'promoveren en degraderen'-beleid in gevangenissen in relatie tot verslaving onder gedetineerden. Lees het volledige blog via deze link.

Bron: RUG, juli 2024

Verkenning overlast en openbaar drugsgebruik Dordrecht

Het Harm Reduction Netwerk (HRN) verkent op verzoek van de Gemeente Dordrecht de situatie rond drugsgebruik in de openbare ruimte in enkele buurten in Dordrecht, met name Kromhout-Kasperspad. Ook wordt verkend in hoeverre het aanbieden van een drugsgebruiksruimte een oplossing kan bieden voor de problematiek. De verkenning gaat in op de wenselijkheid, voorwaarden, doelgroep(en) en effecten van een drugsgebruiksruimte in Dordrecht. Momenteel worden interviews afgenomen onder betrokkenen. Voor meer informatie over dit verkennings- en adviestraject kan gemaild worden naar Daan van der Gouwe, projectleider van het Harm Reduction Netwerk.

Bron: HRN, augustus 2024

Nog geen oplossing voor overlast rond harddrugsgebruik in de openbare ruimte in Utrecht

De ervaren overlast rond het gebruik van harddrugs in de openbare ruimte in Utrecht, na verschillende door de gemeente genomen maatregelen, is volgens omwonenden en ondernemers nog onvoldoende afgenomen. Leden van de groep mensen die op straat verblijven en een verslaving hebben, hebben volgens een artikel in DUIC "aangegeven graag met elkaar te gebruiken, zonder daarbij in een hulpverleningstraject te komen. 'Ze vinden mogelijkheden voor gezamenlijk gebruik in sociaal verband al gauw in de openbare ruimte en minder in de aangewezen gebruikersruimtes'."

Bron: DUIC, juni 2024

Artikelen over synthetische opioïden en Europa

Harm reduction tijdschrift Filtermag publiceerde een artikel over het drugsaanbod in Europa en wat het continent mogelijk te wachten staat met betrekking tot synthetische opioïden. Zo worden in het Verenigd Koninkrijk nitazenes en xylazine (als versnijdings-middelen) op de markt gezien. Ook Prospect Magazine berichtte hier onlangs over: er wordt echter niet verwacht dat een situatie zoals met fentanylen in Noord-Amerika zal ontstaan. Hoewel er in Europa vooralsnog weinig vraag naar synthetische opioïden is, kan een (sterk) verminderde productie van heroïne in Afghanistan invloed gaan hebben. Als er vraag ontstaat, zullen harm reduction maatregelen als verstrekking en gebruiksruimten des te belangrijker en urgenter worden.

Bronnen: Filtermag, mei 2024; Prospect Magazine, mei 2024

European Drug Report 2024

De European Union Drugs Agency (EUDA, voorheen EMCDDA) publiceerde in juni het jaarlijkse 'European Drug Report'. Belangrijke ontwikkelingen zijn onder meer hoog-potente synthetische opioïden op de markt, afname van de beschikbaarheid van heroïne, de rol van polydruggebruik bij overdoses, stijging in HIV-meldingen gerelateerd aan injecterend drugsgebruik, en grotere variatie aan geïnjecteerde middelen. Meer lees je via onderstaande link.

Bron: EUDA, juni 2024

Literatuurreview drugsgebruiksruimten

In een literatuurreview (Stevens et al., 2024) over drugsgebruiksruimten ("overdose prevention centres") is geconcludeerd dat deze ruimten positieve uitkomsten genereren voor mensen die er gebruik van maken doordat ze veiligheid, gevoelens van vertrouwen en sociale inclusie bieden. Deze aspecten kunnen vervolgens resulteren in andere positieve uitkomsten, zoals een afname van riskant drugsgebruik, afname in virussen, infecties en wonden, en betere toegang tot huisvesting. Het optreden van deze uitkomsten zijn wel mede afhankelijk van contextfactoren, waaronder politieke en juridische. Lees het open access artikel via onderstaande link.

Bron: Drug and Alcohol Review, augustus 2024

Eerste drugsgebruiksruimte Verenigd Koninkrijk opent

Op 21 oktober 2024 zal de eerste drugsgebruiksruimte ("The Safer Drugs Consumption Facility") van het Verenigd Koninkrijk openen in Glasgow. Er is tot de maatregel besloten naar aanleiding van het stijgende aantal drugs-gerelateerde overlijdens in Schotland de afgelopen jaren. Met de ruimte wordt beoogd het aantal fatale en niet-fatale overdoses te verlagen. Mogelijkheid om drugs te gebruiken via roken, naast injecteren, kunnen nog niet geboden worden in verband met anti-rook wetgeving en technische obstakels.

Bron: BBC, augustus 2024

Bezoek aan drugsgebruiksruimte Cactus in Montréal, Canada

Afgelopen juni bezocht HRN-medewerker Thomas Martinelli de drugsgebruiksruimte voor 'supervised injection' van Cactus in Montréal. Cactus heeft sinds 2017 een officiële ontheffing voor de gebruiksruimte. Het personeel bestaat voor de helft uit ervaringsdeskundigen en uit daarnaast verpleegkundigen en maatschappelijk werkers. De gebruiksruimte lijkt erg op degenen die we in Nederland kennen: Nederland heeft dan ook model gestaan voor deze gebruiksruimte. Lees het hele verslag over het bezoek via onderstaande link.

Bron: HRN LinkedIn groep, juli 2024

International Drug Users Remembrance Day

Op 21 juli vond de jaarlijkse internationale Drug Users Remembrance Day plaats. Op deze dag wordt aandacht gevraagd voor mensen die zijn overleden als gevolg van drugsgebruik, maar waarvoor in verband met stigma en criminalisering weinig aandacht is. Deze dag werd destijds geïnitieerd door het International Network of People who Use Drugs (INPUD). Op 31 augustus vindt tevens de jaarlijkse internationale Overdose Awareness Day plaats.

Bron: International Days, juli 2024

"The Dutch paradox:
drugs, dignity and peace"

Rowland Robinson, fellow Global Health Care van het Institute of Current World Affairs, publiceerde een serie artikelen over de Nederlandse drugsaanpak in het kader van zijn onderzoek naar gezond-heidsaanpakken bij problematisch drugsgebruik in Nederland, Portugal en Brazilië. In de serie wordt ingegaan op dakloosheid, verslavingszorg, het coffeeshopmodel, de 'heroïnecrisis', drugsgebruiksruimten, methadon- en heroïneverstrekking en andere harm reduction maatregelen. De drie artikelen zijn te vinden via de link hieronder, en bieden een mooi (historisch) overzicht van de Nederlandse drugsaanpak op het gebied van (volks)gezondheid.

Bron: ICWA, mei-augustus 2024

VN-rapport 'Drug use, harm reduction and the right to health'

De Speciaal Rapporteur voor het 'recht op (mentale) gezondheid' van de Human Rights Office of the High Commissioner van de VN heeft een themarapport uitgebracht over drugsgebruik, harm reduction and het recht op gezondheid. In het rapport wordt harm reduction bekeken in relatie tot (problematisch) drugsgebruik en drugsbeleid, en op welke manier het recht op gezondheid negatief beïnvloed wordt door de omgang met mensen die drug gebruiken. Harm reduction maatregelen worden met name urgent geacht voor in drugsbeleid gestigmatiseerde en gecriminaliseerde populaties. Het volledige rapport is te vinden via onderstaande link.

Bron: OHCHR, april 2024

HRN webinar 'Het Sociale Eco-systeem' (2 september 2024)

Aanstaande maandag 2 september vindt van 12:00 tot 13:30 het nieuwste HRN-webinar plaats over hoe omgevingsfactoren middelengebruik en (mentale) gezondheid beïnvloeden. We bespreken de zogenaamde sociale determinanten die hierbij van invloed zijn met Marieke Breed (Leids Universitair Medisch Centrum), Thomas Martinelli en Desirée Spronk (Trimbos-instituut). Bekijk het programma via deze link - je kunt je deze week nog aanmelden via hrn@trimbos.nl!

Webinar dakloze EU-arbeids-migranten (14 november 2024)

Op 14 november vindt een webinar over dakloze EU-arbeidsmigranten plaats voor o.a. beleidsmedewerkers, zorgprofessionals en onderzoekers. Er worden onderzoeksbevindingen besproken over trends en knelpunten in het signaleren en toeleiden naar zorg van dakloze EU-arbeidsmigranten in de G4. Het webinar wordt georganiseerd door G4-USER ('Urban Social Exclusion Research'), een samenwerkingsverband tussen de Academische Werkplaatsen Openbare Geestelijke Gezondheidszorg van de gemeenten Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht (de G4). Lees meer en meld je aan via deze link.

Harm Reduction International Conference (Bogotá, Colombia,
27 - 30 april 2025)

Volgend jaar vindt de International Harm Reduction Conference plaats in Bogotá, Colombia van 27 t/m 30 april. Het overkoepelende thema is 'Sowing Change to Harvest Justice', met focus op het verkennen van strategieën die sociale rechtvaardigheid, gelijkheid en vrede in de context van drugsbeleid bevorderen. De registratie en call for abstracts zijn momenteel geopend. Meer informatie hierover op de website.