Nieuwsbrief Opgroeien in een Kansrijke Omgeving | nummer 2 | Juni 2026
Deze nieuwsbrief houdt je op de hoogte van 'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving' (OKO), een aanpak gebaseerd op het IJslandse preventiemodel. Benieuwd wat deze aanpak voor jouw gemeente kan betekenen? In deze editie laten we zien hoe gemeenten hiermee werken in de praktijk én wat het hen oplevert.
In deze nieuwsbrief lees je:
Online infosessie 25 juni 2026
Aanmeldperiode OKO
Een kijkje in de keuken bij gemeente Moerdijk
Samen leren en uitwisselen: Voorjaarsbijeenkomsten 2026
OKO: een bestuurlijke keuze voor structurele preventie
Uit het veld
Online infosessie 25 juni 2026
Benieuwd of OKO past bij jouw gemeente? Op donderdag 25 juni van 09:00–10:00 uur organiseren we een online infosessie.
Tijdens deze sessie krijg je inzicht in wat OKO inhoudt, hoe de werkwijze eruitziet en hoe je hier als gemeente mee aan de slag kunt. Uiteraard is er ruimte voor jullie vragen.
Al 61 gemeenten werken met Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) aan gezonde en gelukkige jeugd: zonder middelengebruik en mét een goede mentale gezondheid. Vanaf 1 januari 2027 kunnen nieuwe gemeenten aansluiten bij het vierjarige ondersteuningstraject van het Trimbos‑instituut. De aanmeldperiode start in oktober.
OKO helpt gemeenten om preventie samenhangend en duurzaam vorm te geven. Op de Trimbos-website vind je uitgebreide achtergrondinformatie, uitleg over de werkwijze en praktijkvoorbeelden van gemeenten die al met OKO werken.
Gemeenten die deelnemen aan OKO krijgen begeleiding op maat: een vaste adviseur, trainingen en bijeenkomsten, een online platform voor uitwisseling met andere gemeenten en praktische tools om OKO lokaal vorm te geven. Zo helpen we gemeenten bij de inzet van OKO.
Benieuwd wat OKO voor jouw gemeente kan betekenen, of wil je verkennen of deze aanpak past bij jullie situatie? We denken graag met je mee.
De gemeente Moerdijk laat zien hoe krachtig de OKO-aanpak kan zijn.
De uitkomsten van de OKO-vragenlijst vormden het vertrekpunt. Maar in plaats van deze cijfers alleen te analyseren, werden ze gebruikt als aanleiding voor een gezamenlijk gesprek. Tijdens een dialoogsessie kwamen verschillende partijen samen, van onderwijs en jongerenwerk tot ouders, vrijwilligers en andere lokale sleutelfiguren. In kleine groepen verkenden zij per thema wat zij herkennen uit de praktijk en welke richting zij belangrijk vinden voor de gemeente.
Wat Moerdijk typeert, is de brede betrokkenheid. Juist doordat ook ouders en lokale sleutelfiguren aansloten, ontstond er meer dan alleen een professioneel perspectief. Zij brachten ervaringen uit het dagelijks leven in én vormden een brug naar andere groepen in de dorpen. Dat zorgde niet alleen voor herkenning, maar ook voor nieuwe inzichten: deelnemers hoorden hoe anderen naar dezelfde thema’s kijken en waar perspectieven elkaar versterken of juist verschillen.
Dat is precies de bedoeling van de dialoogsessie: samen betekenis geven aan data en bepalen waar je als gemeente op wilt focussen, op basis van zowel lokale cijfers als praktijkervaring.
Om die beweging vast te houden, werd de opbrengst niet alleen besproken, maar ook beeldend vastgelegd. Door gesprekken en ideeën visueel te maken, ontstaat een gedeeld en tastbaar beeld van wat er speelt en waar de beweging naartoe gaat. Dit helpt om het gesprek vast te houden en er in vervolgstappen op terug te komen.
De kracht van deze aanpak zit daarin: data krijgen betekenis, mensen raken betrokken en er ontstaat gezamenlijke richting. De dialoogsessie is daarmee geen eindpunt, maar juist een startpunt, een moment waarop betrokkenen samen verder bouwen aan een omgeving waarin jongeren gezond en kansrijk kunnen opgroeien.
Samen leren en uitwisselen: Voorjaarsbijeenkomsten 2026
Tijdens de recente voorjaarsbijeenkomsten kwamen alle gemeenten die met OKO werken bijeen om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. Gemeenten deelden hun lokale aanpak, voorbeelden uit de praktijk en vraagstukken waar zij tegenaan lopen.
Juist die uitwisseling maakt OKO waardevol: gemeenten hoeven het wiel niet zelf uit te vinden, maar bouwen voort op ervaringen van anderen.
De bijeenkomst liet zien hoeveel er al in beweging is. Gemeenten werken ieder op hun eigen manier aan dezelfde opgave en versterken elkaar daarin. Samen vormen zij een lerend netwerk waarin kennis, ervaringen en inzichten in ontwikkeling zijn en worden gedeeld.
OKO: een bestuurlijke keuze voor structurele preventie
Steeds meer gemeenten staan voor de opgave om preventief jeugdbeleid samenhangend en duurzaam vorm te geven. Wat vraagt dat bestuurlijk? En wat levert het op? In OKO-gemeenten laten wethouders zien hoe de aanpak helpt om van losse initiatieven te komen tot een stevige, integrale koers.
Gemeente Hardenberg werkt sinds 2018 met OKO. Er is een duidelijke verschuiving van inzet op individueel gedrag naar het versterken van de leefomgeving van jongeren. Zoals wethouder Alwin te Rietstap zelf omschrijft “Het is geen projectje. Het is bouwen aan een sterke gemeenschap.” OKO biedt Hardenberg houvast om preventie structureel te verankeren in beleid en samenwerking.
Ook Urk koos bewust voor OKO, lokaal uitgewerkt onder de naam DURF. Volgens wethouder Freek Brouwer zit de kracht in het brede draagvlak en de gezamenlijke verantwoordelijkheid van scholen, ouders, kerken en verenigingen. OKO helpt om die samenwerking te organiseren en vast te houden, met ruimte voor lokale eigenheid.
De ervaringen van deze gemeenten laten zien hoe OKO bestuurders houvast biedt om samenhang aan te brengen, keuzes te maken en te bouwen aan een duurzame aanpak voor jongeren.
Uit het veld
Alcoholpreventie en drugs
Uit de SKIP‑monitor blijkt dat jongeren die vroeg beginnen met alcohol drinken later vaker met drugs experimenteren. Dit onderstreept de NIX18 boodschap: elk jaar dat alcoholgebruik wordt uitgesteld, verkleint ook de kans op drugsgebruik. Alcoholpreventie werkt dus óók als drugspreventie.
De jaarlijkse peiling onder ouders laat zien dat veel gezinnen zich verbonden voelen en trots zijn op hun gezin, maar ook onder druk staan. Veel ouders ervaren stress door werk, geld en opvoeding en voelen zich niet altijd gesteund. De zorgen stapelen zich op en dat heeft invloed op het gezinsleven. Tegelijk blijven ouders zich inzetten en zoeken ze naar balans. Dat vraagt om meer aandacht en een sterke basis voor gezinnen.
Sleutelpersonen Gezondheid zijn personen die zich richten op het slaan van een brug tussen mensen en de Nederlandse gezondheidszorg. Deze handreiking van Pharos is voor iedereen die al samenwerkt of wil werken met Sleutelpersonen Gezondheid in zorg, welzijn of sociaal domein en op zoek is naar praktische informatie om deze samenwerking duurzaam vorm te geven.
